De nieuwe religieuze intolerantie een uitweg uit de politiek van de angst

Martha Nussbaum geeft in een helder betoog een genuanceerde beeld van de omgang met religie in de samenleving, en een uitweg uit de primaire reactie van intolerantie en angst. Ze put hiervoor uit zowel de politieke als filosofische literatuur, en geeft aan dat we op vergelijkbare zaken met betrekking tot de islam geheel anders reageren dan zou het een andere religie betreffen. Ook geeft ze een goed beeld van de oorspronkelijke bedoeling van onder andere de grondwet, en de principes van gelijkheid voor de wet. De titel van het boek is overigens breder dan de inhoud; Martha richt zich met name op de islam in Europa en niet op bijvoorbeeld de positie van christenen in de Arabische landen. In de uitwerking zelf wordt de islam als slachtoffer van de publieke opinie gepositioneerd en wordt een wat eenzijdig en idyllisch beeld van de religie zelf neergezet. Een grondige filosofische analyse is het daarmee niet geworden. Ik raad aan dit boek in combinatie te lezen met het heilig vuur van Peter Sloterdijk.

Inhoud van het boek is goed maar de persoon die het vanuit het Engels naar het Nederlands heeft vertaald moet nog even leren wanneer het en de te gebruiken..

De manier waarop Martha Nussbaum zich op het gebied van tolerantie afzet tegen Europa komt wat belachelijk over in het Trumptijdperk. Kennelijk steunt een groot deel van het Amerikaanse electoraat de racistische, homofobe, vrouwonvriendelijke en anti- islamitische ideeën van de hoogste gezagsdrager. Nussbaum voelde in 2013 deze breed gedeelde intolerante gevoelens in de Amerikaanse samenleving dus niet aan. Verder gaat Nussbaum nauwelijks in op de intolerante houding van gelovigen die niets met "kuffar" te maken willen hebben. De islam wordt daardoor te idealistisch voorgesteld.

Zeker een aanrader om de achtergronden van radicalisering beter te begrijpen gezien uit verschillende perspectieven.

Het boek gaat over discriminatie op basis van religie. Ik dacht dat ik daar wel wat van wist, en dat ik er een tolerant wereldbeeld op na hield. Maar sommige "tolerante" opvattingen blijken wel degelijk discriminerend te zijn! Nussbaum geeft voorbeelden, waarbij ze in mijn ogen soms wat kort door de bocht gaat. Maar ze geeft ook handvatten: ze laat zien hoe een samenleving (of individu) ruimte kan scheppen voor religieuze verschillen, zonder impliciet of expliciet uit te gaan van één meerderheidsreligie. Moeilijk onderwerp, maar een goed leesbaar boek.

Nussbaum schrijft in een helder betoog dat er een uitweg is voor de op angst gebaseerde intolerantie. Boek is makkelijk leesbaar en goed voor de beeldvorming, ondanks dat de uitgewerkte case vooral op de Amerikaanse omstandigheden is gebaseerd.