De goede zoon

Ebook

roman

Het boek heeft een intrigerende cover,en nodigt uit tot lezen. De tekst op de achterflap maakt je nieuwsgierig naar het meeslepende verslag van een tocht door een labyrint vol vreemde gebeurtenissen. In De goede zoon van Rob van Essen sterft de demente moeder van de naamloze hoofdpersoon Hij heeft niets meer om handen en niemand zit op hem te wachten Hij is ontslagen bij EVSV (de soapserie Echte Vrienden, Slechte Vrienden) en zijn manuscript is afgewezen door de uitgever. Het hele boek speelt zich in de nabije toekomst af. In Nederland is het basisinkomen ingevoerd, zodat mensen vooral met zichzelf bezig kunnen zijn. Ze gaan naar musea en doen aan boeddhisme. De technologie is ook flink vooruitgegaan.Kranten bestaan niet meer, auto’s kunnen zelf rijden en nadenken, robots besturen hotels, de tassen van schoolkinderen kunnen zelf achter hun eigenaar aanhollen. Verder blijkt het mogelijk om mensen dingen te laten vergeten en om rond te dwalen in iemands geheugen. Het leest allemaal als een wonderlijk verhaal waarin de naamloze hoofdpersoon je meesleurt. Het boek is helemaal niet spannend,maar wel zo interessant dat je door blijft lezen. Je moet wel je tijd maken om het boek te lezen want het kost wel concentratie je leest het niet snel even vluchtig door. Een verrassend roman over een zoon die de balans opmaakt na de dood van zijn moeder.Ik vind het boek een aanrader!

In De goede zoon, de nieuwe roman van Rob van Essen, wordt de lezer meegenomen in een mogelijke wereld van de toekomst met rokende robots, zelfbesturende auto’s en scannend toiletpapier. Door de invoering van het basisinkomen en de vergevorderde robotisering hoeft de mens niet meer te werken. Voor de jonge generatie vormt dit geen probleem, maar voor de hoofdpersoon van middelbare leeftijd is de kloof tussen de ‘oude’ en de ‘nieuwe’ wereld simpelweg te groot. “Robotisering en basisinkomen werken alleen maar voor de geletterde middenklasse die musea platlopen en eindelijk eens al die boeken kunnen gaan lezen die ze de afgelopen decennia op aanraden van recensenten en boekenpanels hebben gekocht, jongeren gaan er massaal van uitslapen en plunderen, omdat ze het idee hebben dat toch alles gratis is.” Voor de een betekent de nieuwe maatschappij vrijheid, voor de ander verveling en nostalgische verlangens naar het verleden. Het contrast tussen het verleden en heden vormt dan ook de rode draad in De goede zoon. De hoofdpersoon staat nog met een voet in de ‘oude wereld’, terwijl hij gedwongen met de andere voet in de nieuwe wereld is gestapt. Hij behoort tot de tussengeneratie die de overgang zeer bewust heeft meegemaakt. Of er van een ‘dystopie’ gesproken kan worden, is aan de lezer om te bepalen. Het is in elk geval duidelijk dat de hoofdpersoon in kwestie niet is gecharmeerd van de nieuwe maatschappij. Hoewel het nergens expliciet genoemd wordt, hangt het idee van ‘vroeger was alles beter’ constant in de lucht. Het verlangen naar het verleden wordt op verschillende manieren duidelijk gemaakt: in de vertelstructuur waarin herinneringen verwerven worden, maar bovenal door de ‘queeste’ die de hoofdpersoon met ex-collega Lennox onderneemt en die gezien kan worden als een reis naar het verleden. Dit maakt het verhaal naar mijn mening niet per se avontuurlijk, maar vooral aandoenlijk. Twee kinderloze mannen op leeftijd die, na ruim veertig jaar, weer samen op avontuur gaan om het oude leven weer te beproeven. Daarnaast vormt de herinnering van de hoofdpersoon aan zijn overleden moeder een centrale rol. Hij is de ‘goede zoon’ die iedere dag op en neer reed naar het verzorgingstehuis waar zijn demente moeder verbleef, niet alleen om haar te verzorgen, maar vooral om zijn aanwezigheid te laten blijken. "Ik had visitekaartjes moeten laten maken om aan iedereen uit te delen zodra ik de schuifdeuren van de hoofdingang door was, verplegers, vrijwilligers, goedemiddag, heeft u mijn kaartje al, ik ben de goede zoon, kijkt u maar, daar staat het, De Goede Zoon." De combinatie van een toekomstverhaal met autobiografische elementen is ongebruikelijk, maar naar mijn mening is het een geslaagd experiment. Enerzijds krijgt de lezer verhalen voorgeschoteld van een jeugd in de jaren zestig, iets dat alles behalve ongebruikelijk is in de (Nederlandse) literatuur, en anderzijds wordt de lezer geconfronteerd met scenario’s die bijna neigen naar een soort science-fiction. Daarbij maakt het niet uit of het geloofwaardig is of niet, het gaat allemaal om de contrastwerking. Een leuk meta-detail is ook dat de hoofdpersoon schrijver van succesvolle plotloze thrillers is. Tijdens het lezen lijkt het soms of je zelf geconfronteerd wordt met zo’n plotloze thriller, als geestesproduct van de hoofdpersoon. Het zou het boek echter tekort doen om het daadwerkelijk ‘plotloos’ te noemen, maar dat er gespeeld wordt met dit idee is duidelijk.

De goede zoon is een bijzonder boek. Het verhaal speelt zich af in de toekomst. De toekomst waarin we niet meer hoeven werken en we allemaal een basisinkomen hebben. De Robotisering is ingetreden en we doen gewoon nog boodschappen bij de Albert Heijn. Kort nadat hij zijn moeder heeft begraven gaat de verteller (we komen er niet achter hoe zijn naam is) op reis met Lennox, een oud-collega. Ze gaan op weg naar Bonzo, een man waar ze in het verleden mee gewerkt hebben op het archief. De verteller weet het ware doel van de reis niet. De verteller is een schrijver van plotloze thrillers (grappige interne tegenstelling). Het verhaal gaat ook alle kanten op, soms lijkt het erop dat de schrijver alles wat er in hem op komt vertelt, zozeer dat de lezer vraagt zich ook kan afvragen: “is het boek zelf ook plotloos?” Langzamerhand, na veel herinneringen en vreemde gebeurtenissen, komt de lezer erachter wat er aan de hand is en waar de reis naar toe gaat. Een thriller is het niet, het is een wonderbaarlijke reis met veel humor, ironie en emotie. Dit boek van Rob van Essen heeft me zo verrast dat ik zeker meer van hem ga lezen.

Ik lees graag en had zin in dit boek, mede door de lovende recensies en het feit dat het boek de Libris liratuur prijs gewonnen heeft. Helaas, ik kom er niet doorheen. Misschien staat de hoofdrolspeler te ver van me af, maar ook de schrijfstijl vermoeide me. Het kabbelt maar door... Na 80 pagina's heb ik het weggelegd en ik hoop maar dat ik er iemand anders blij mee kan maken.

Het is een verhaal dat zich in de nabije toekomst afspeelt waarin een man collega’s van vroeger ontmoet. Een van hen is blijkbaar een bekende misdadiger. Ik vond het verhaal voortkabbelen en het kostte me moeite om het boek uit te lezen. De verhaallijnen zijn wel interessant, maar worden te traag uitgewerkt. Het leukste deel vond ik de tijd dat de hoofdpersoon in het Archief werkte.

De hoofdfiguur is een 60-jarige schrijver van 'plotloze thrillers'. En ook dit boek is plotloos. De hoofdfiguur maakt een reis, eerst samen met een oude vriend Lennox, en dan verder alleen. Het doel van de reis kennen we niet. Het heeft iets met het geheugen van Bozo te maken, een man die na een misdaad ( cfr de Heineken-ontvoering) een nieuwe identiteit heeft gekregen. Het boek speelt zich in een nabije toekomst af: iedereen heeft een basisinkomen, er zijn robo's en zelfrijdende auto's. Meer niet. Naast het plotloze is dit ook een roman zonder personages die enige interesse kunnen opwekken. Er is dus die 60-jarige zeurpiet, en Lennox en Guido en Bozo, en dat is het. Verder krijgen we het verhaal van de laatste 20 jaar van de moeder van de hoofdpersoon. Niet erg boeiend en soms erg vlak verteld. Op 400 blz gebeurt er bijna niks en ook het einde is een afknapper! Saai. Saai Saai.