De geheime oorlog spionnen, codes en verzet 1939-1945

Max Hastings is een schrijver met een aantal gedegen en tegelijkertijd heel plezierig leesbare boeken op zijn naam over de Tweede Wereldoorlog. Dit boek springt eropnieuw uit: een geboren verteller beschrijft de boeiende "cloak and dagger"-operaties van de verschillende spionnagediensten in de oorlog. Opvallend is vooral om te lezen hoe James Bond-types - vooral opererend voor de Amerikaanse OSS - prima met geld wisten te smijten in operaties die vooral demonstreerden dat ze teveel jongensboeken hadden gelezen, maar die geen enkele traceerbare bijdrage aan het verloop van de oorlog leverden. Vermakelijk om te lezen is het wel. Andere lokale agenten van alle partijen hadden de handicap dat hun berichten vaak slecht gelezen of niet geloofd werden. Het in Nederland gepasseerde 'Englandspiel' wordt beschreven als een sterk staaltje van het volledig negeren van alle signalen dat de zaak verraden was. Men kwam er pas achter toen de leider van de Duitse contraspionnage-eenheid dit uiteindelijk maar zelf aan de Engelsen telegrafeerde toen hij de operatie beëindigde. De spionnen, decodeerders, geheim agenten en degenen die hen aanstuurden waren stuk voor stuk zeer kleurrijke en onalledaagse figuren en hun avonturen soms hilarisch, soms tragikomisch. Het maakt dit boek er een dat je in één adem uitleest, ondanks de respectabele omvang. Een absolute aanrader!

Deze dikke pil gaat niet over het verzet of commando's, maar over de spionagegeschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Het geeft een goed overzicht van diverse spionnen en codebrekers van de strijdende partijen.

Een breed opgezet werk met analyse van de inspanningen van de geheime diensten van Groot-Brittannïe, USA, Sovjet-Unie, Duitsland en Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog. De auteur laat regelmatig doorschemeren dat deze inspanningen niet doorslaggevend hebben bijgedragen aan de uiteindelijke overwinning van de geallieerden. Veel aandacht wordt besteed aan het decoderingswerk van 'Ultra'. Wie verwacht om smeuïge verhalen over spionnen te lezen, komt enigszins bedrogen uit, hoewel hier en daar toch wel wat dieper op het veldwerk wordt ingegaan (Richard Sorge, Klaus Fuchs, Kim Philby e.a.). Er is een indrukwekkende hoeveelheid informatie verzameld en opgetekend waarbij ik aanteken dat er naar mijn smaak nog iets meer redactioneel ingegrepen mocht worden. Sommige betogen lopen van de hak op de tak, wat, eveneens door het grote aantal namen van personages, een vlotte lezing enigszins bemoeilijkt. Mede door de eindconclusie , vervat in het laatste hoofstuk, is dit een indrukwekkend interessant boek geworden, waarbij zowel een synthese van al het voorgaande als een blik op het belang van de naoorlogse inlichtingenoperaties wordt geboden. Boeiend.

Het boek beschrijft uiterst accuraat en zeer gedetailleerd, de ontwikkeling van de inlichtingendienst in Engeland. Maar parallel kom je veel te weten over de Duitse, Russchische, Franse, Amerikaanse en Japanse ontwikkelingen op dat vlak. Informatie is macht, en inzet en gebruik van de informatie komt uitgebreid aan bod. Je leest over de wijze van opereren en gebruik van intell. Vallen op opstaan, de 'strijd' tussen de diverse legeronderdelen, ergo, het niet afstemmen en overleggen van info. Dat gebeurde bij alle betrokken partijen. Max Hastings is een autoriteit op dat vlak. Grote klasse!

Mijn kleinzoon was er blij mee.

Als pluspunt zou ik zeggen: volledig.