Albert Speer

Albert Speer, architect van het Derde Rijk, 'vriend' van Hitler. Speer was een van de weinige personen die zich, voor een tijdje althans, een vriend van Hitler mocht noemen. Het raakvlak was architectuur en kunst. Je zou bijna kunnen spreken van een soort van romance. Aan de andere kant maakten intriges, niet onbekend in de top van nazi-Duitsland, bij tijden ook weer een einde aan deze band. Maar op de een of andere manier wist Speer Hitler altijd wel weer voor zich te winnen. Ik vond het boek van Fest, een vertaling uit het Duits, bij vlagen niet heel gemakkelijk lezen. Dit fluctueerde hier en daar nogal eens. Met name het eerste deel van het boek vond ik moeizaam. Maar omdat het verhaal, de rol van en de persoon Speer toch wel intrigerend zijn ben ik toch door blijven lezen. En dit was zeker de moeite waard. Het boek beschrijft de levensloop van Speer van begin tot einde. Dus ook de Spandau periode wordt belicht, alsmede de discussies naar aanleiding van de door Speer geschreven boeken en diens rol in het Derde Rijk. Speer was iemand met een lastig te doorgronden karakter. Dit maakt zijn handelen soms ook moeilijk te plaatsen. Waarom Hitler tot het einde steunen, maar ook diens plannen voor de toepassing van de tactiek van de verschroeide aarde in Duitsland en bezet Europa dwarsbomen? Waarom, ondanks indicaties, niet informeren naar het lot van de Joden die werden gedeporteerd en vernietigd? En dit door iemand die een diepe kennis had van de handel en wandel in Duitsland op transport en industrieel gebied. Wist hij echt van niets...?

Als je dit boek, dat uiterst leesbaar geschreven is, leest valt op hoe anders Albert Speer was vergeleken met de gemiddelde hoogwaardigheidsbekleder in het nationaal-socialistische regime dat Duitsland van begin jaren '30 tot 1945 beheerste. Fest schildert een interessant beeld van de architect welke een band opbouwde met Hitler door hun gedeelde passie voor bouwprojecten, en rolt via die zijweg het circeltje rond de dictator binnen om uiteindelijk het te maken tot minister van (o.a.) bewapening. Er wordt mooi opgebouwd hoe hij zijn invloedsfeer uitbreidde ten kosten van andere naasten van Hitler (zoals Göring, Goebbels en Himmler) en hoe hij weer ter val werd gebracht. Er wordt extra aandacht besteed aan de persoonlijke band tussen de Führer en Speer, en hoe de politieke spellen in de (sub)top van het regime hierdoor beïnvloedt werden, en deze band zelf beïnvloeden. Al met al goed te lezen, interessante illustraties. Het schept een nieuw beeld (voor mij als min of meer 'Speer-leek') van de enigszins apolitieke machthebber, welke duidelijk geprofileerd wordt als (enigszins) een eenling/zonderling binnen het regime, zowel qua afkomst als in uiting binnen zijn functie. Een, mijns inziens, echte aanrader. Zeker voor de huidige prijs.