Alle artikelen van Beach Boys

Vocale groep die zich van typische surfband ontwikkelt tot
een van de beste Amerikaanse popacts van de jaren zestig en vroege jaren zeventig. De basis voor
The Beach Boys wordt gelegd door de broers Carl, Brian en Dennis Wilson uit Hawthorne, een
buitenwijk van Los Angeles. Samen met neef Mike Love en vriend Alan Jardine starten ze rond '60
een meerstemmige zanggroep à la The Four Freshmen, die achtereenvolgens The Pendletons, Carl
And The Passions, Kenny And The Cadets (Brian is Kenny) en uiteindelijk The Beach Boys heet. Die
laatste naam is een suggestie van een promotieman van Candix Records, waarvoor de jongens
Surfin' opnemen. De door Brian geschreven song vestigt meteen het imago van de groep als
vrolijke, op en top Amerikaanse jongens, voor wie het leven bestaat uit naar het strand gaan, auto
rijden, meisjes versieren en surfen. In werkelijkheid is alleen Dennis de surfkunst machtig. Het
plaatje komt in januari '62 uit en wordt een kleine hit. In de tussentijd maken The Beach Boys nog
meer opnames voor Candix, die later terecht komen op Lost And Found 1961/62. Jardine verlaat in
deze periode de band om zijn tandartsstudie af te maken. Hij wordt vervangen door buurjongen
David Marks, die slaggitaar speelt en Brian Wilson zodoende in de gelegenheid stelt om over te
stappen naar basgitaar. Vader Murray Wilson bezorgt de groep ondertussen een platencontract bij
Capitol. Surfin' Safari wordt de tweede hit van de groep, Surfin' Usa haalt zelfs de derde plaats van
de Amerikaanse hitparade. Dit nummer maakt duidelijk wat de roots zijn van Brian Wilson, de
drijvende kracht achter de groep, want is vrijwel noot voor noot gekopieerd van Chuck Berry's
Sweet Little Sixteen. Brian voegt er meerstemmige vocalen aan toe, past de tekst aan en zorgt
voor een luchtig klinkende productie. Met Surfin' Usa begint een lange reeks van Top 10-hits,
waaronder de nummer 1-noteringen I Get Around en Help Me Rhonda. The Beach Boys maken in
deze periode de albums Surfin' Safari tot en met Party!, platen waarop de hits worden aangevuld
met snel opgenomen songmateriaal van wisselende kwaliteit. Intussen is de afgestudeerde
tandarts Al Jardine teruggekeerd bij de groep. Eind '64 krijgt Brian Wilson een zenuwinzinking. Het
toeren en het steeds met nieuwe hitsongs moeten komen wordt hem te veel. Brian besluit zich
voortaan te concentreren op het studiowerk. Bij de optredens neemt Glen Campbell zijn plaats in,
na enige maanden vervangen door Bruce Johnston. En terwijl de anderen op tournee zijn wijdt
Brian zich aan het maken van Pet Sounds, dat min of meer zijn soloproject wordt. Als de plaat op 16
mei '66 verschijnt zijn de kenners het erover eens dat deze een meesterlijk hoogtepunt vormt in
de reeks Beach Boys-albums. De symfonische popsongs van Brian Wilson en de poëtische teksten
van Tony Asher staan ver af van de surfliedjes waarmee de groep tot dan toe succes heeft gehad.
Publiek, platenmaatschappij en vooral de andere groepsleden moeten echter nogal wennen aan
de plotselinge koerswijziging. De verkoop van het album valt aanvankelijk tegen, hoewel Sloop
John B, Wouldn't It Be Nice en God Only Knows grote hits worden. Pas later, als The Beatles
hetzelfde pad volgen met Revolver en Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, dringt het belang
van Pet Sounds door. Brian zet zich vervolgens aan een nog ambitieuzer project, het Smile-album.
Kern van de plaat is een vierdelig muziekstuk, Elements Suite, een samen met Van Dyke Parks
(teksten) geschreven ode aan de vier elementen aarde, lucht, water en vuur. Het alvast als single
uitgebrachte Good Vibrations verbaast de popwereld en schiet naar de bovenste regionen van de
internationale hitparades. Een door LSD-gebruik in de war geraakte Brian Wilson slaagt er echter
niet in de suite te voltooien, bang als hij is geworden dat het vuur-gedeelte her en der in de
wereld brand zal veroorzaken. De overige groepsleden nemen de productie over en maken er het
teleurstellende Smiley Smile van. Vanaf dan verliest Brian langzaam maar zeker het contact met de
heersende stromingen. Waar The Beatles openstaan voor iedere nieuwe ontwikkeling, komt Brian
de deur niet meer uit, zoals blijkt uit het in de huiskamer opgenomen Wild Honey. Hij schrijft nog
wel hits (Darlin', Do It Again, Breakaway) maar op de middelmatige Friends en 20/20 en de eerste
plaat op The Beach Boys' eigen Brother Records, Sunflower, wordt zijn rol steeds kleiner. De
klassieker Tears In The Morning van Sunflower wordt niet geschreven door Brian, maar door Bruce
Johnston. Terwijl Brians psychische toestand steeds wankeler wordt, hangen zijn broers op de
internationale podia de vrolijke surfers uit, zoals is te horen op Live In London. Samen met
manager Jack Rieley voltooit Brian een van de overblijvende Smile-songs, Surf's Up. Het wordt de
centrale song op Surf'S Up, een uitstekende plaat met compositorische bijdragen van alle
groepsleden. Kort daarna verlaat Johnston de groep om een solocarrière te beginnen. The Beach
Boys lijven twee nieuwe leden in, de Zuidafrikanen Blondie Chaplin (gitaar) en Ricky Fataar
(drums). Met hen maken ze het matige Carl & The Passions/So Tough en het
onderschatte Holland. Voor de opname van deze plaat verhuizen The Beach Boys, inclusief Brian,
voor een jaar naar Nederland. Een volledige studio wordt vanuit de Verenigde Staten
overgevlogen en ingericht in Baambrugge. De inmiddels 120 kilo zware Brian Wilson tracht vanaf 15
Big Ones een comeback te maken. Hij gaat in therapie en probeert van de drugs af te blijven. Maar
het zijn de mindere goden in de groep, zoals Mike Love, die vanaf M.I.U. Album het groepsgeluid
bepalen. In de jaren tachtig, waarin Dennis Wilson voor de kust van Florida verdrinkt, zijn The
Beach Boys nauwelijks nog productief. Brian staat dan onder behandeling van psychiater Eugene
Landy, die geestelijk en lichamelijk herstel weet te bewerkstelligen maar zijn patiënt volledig van
zich afhankelijk maakt. Hij staat ook te boek als uitvoerend producer en co-componist op Looking
Back With Love, het langverwachte en redelijk geslaagde solo-album van Brian. In '88 worden The
Beach Boys bijgezet in de Rock & Roll Hall Of Fame. De groep is compleet aanwezig,
maar de onderlinge relaties zijn duidelijk gespannen. Toch scoort men in '89 voor het eerst in lange
tijd een wereldhit met het uit de film Cocktail afkomstige Kokomo. De verzamelaars Made In
U.S.A. en Still Cruisin' bevatten naast oude hits enkele nieuwe songs. In '91 publiceert Brian
Wilson zijn autobiografie en breekt hij met zowel The Beach Boys als Landy. Zijn
platenmaatschappij weigert echter zijn tweede soloplaat Sweet Insanity uit te brengen. The Beach
Boys vergaat het weinig beter, want het slappe Summer In Paradise gaat roemloos ten onder.
Ondertussen vechten beide partijen een onderlinge juridische loopgravenoorlog uit die in '94
wordt beslecht als de rechter aan Mike Love een deel van het auteursrecht van bijna veertig Beach
Boys-songs toekent. Hoewel Brian Wilson wordt gesommeerd zijn neef 6,5 miljoen dollar te
betalen, verklaart het tweetal daags daarna de vredespijp te hebben gerookt en in de toekomst
weer samen te gaan werken. Het blazoen van The Beach Boys is dan intussen danig opgepoetst
met Good Vibrations: Thirty Years Of The Beach Boys, een box met vijf CD's die het oeuvre van de
groep samenvat en aanvult met nooit uitgebracht materiaal, zoals een aantal nummers van Smile.
Brian Wilson lijkt intussen uit zijn winterslaap ontwaakt. Hij is wat labiel en zweeft af en toe weg
naar andere werelden, maar heeft ook heldere momenten. En als je die achter elkaar plakt, zoals
gebeurt in de Don Was geregisseerde televisiedocumentaire I Just Wasn't Made For These Times
en op de bijbehorende soundtrack I Just Wasn'T Made For These Times gebeurt, hou je een
alleszins presentabele Brian Wilson over. Met zijn collega-Beach Boys werkt hij mee aan een versie
van Fun Fun Fun op het jubileumalbum van Status Quo. Oude koeien vormen ook het
hoofdbestanddeel van Stars And Stripes Vol. 1, waarop de Beach Boys hun surfklassiekers laten
zingen door countryvocalisten als Ricky Van Shelton en Willie Nelson. Zonder inmenging van
buitenaf zijn de Beach Boys te horen met de nieuwe Wilson/Love-compositie Baywatch Night in de
populaire tv-serie Baywatch. Al het materiaal van de Pet Sounds-sessies wordt verzameld op de
vier CD's tellende box The Pet Sounds Sessions, die vooral voor muzikanten schitterend
studiemateriaal vormt. In het voorjaar van '97 volgt het bericht dat bij Carl Wilson kanker is
ontdekt. Op 6 februari '98 overlijdt hij. Kort daarop verschijnt Imagination, Brian's tweede echte
soloplaat. De songs daarop zijn te voorspelbaar en teveel afgeleid om zich te kunnen meten met
de oude hits, maar het album is beter dan wat The Beach Boys de laatste twintig jaar hebben
gepresteerd. In de zomer van '99 gaat Brian succesvol op solotournee. Hij speelt daarbij veel oud
Beach Boys-werk, o.a. van Pet Sounds. Mike Love en Alan Jardine brengen, ieder met een eigen
band, de oude hits op de planken. Twee dochters van Brian, Carnie en Wendy, maken begin jaren
negentig kortstondig furore in Wilson Phillips, een met Chynna Phillips (dochter van ex-Mamas
& Papas John & Michelle Phillips) aangevuld zangtrio, wiens Wilson Phillips in
de Vs een miljoenenverkoop behaalt en ook in ons land enkele hits oplevert. In '98 maken ze
samen met papa onder de naam The Wilsons het mierzoete The Wilsons. Van Dyke Parks
(Hattiesburg, Mississippi, 3-1-'41) geniet grote waardering als arrangeur voor anderen (Ry Cooder,
Jackson Browne, Lowell George, U2) en in kleine kring ook als componist en uitvoerend artiest.
Van zijn soloplaten zijn vooral Song Cycle, Discover America en The Clang Of The Yankee Reaper de
moeite waard. Brian is als zanger te horen op de door Parks geschreven en geproduceerde
duoplaat Orange Crate Art. Terwijl de Beach Boys in '01 feitelijk hun veertigjarig bestaan vieren,
toeren de verschillende bandleden ieder met een eigen gevolg door de Verenigde Staten. Daarbij
laat Brian zich vergezellen door een symfonieorkest, terwijl Mike Love - tot ontzetting van de
andere leden - zich de naam The Beach Boys toe-eigent. Verheugend is het dat inmiddels al het
historische Beach Boys-materiaal op van goede documentatie voorzien dubbel-CD's verkrijgbaar
is. Ook verschijnt The Best Of 1961-1973, met daarop een verzameling oefen- en studiosessies,
outtakes en radiopromo's uit de periode 1961-1973. Brian Wilson zet zijn optreden-reeks voort,
zoals te horen is op de dubbelaar Live At The Roxy Theatre en ook te zien is op de Dvd Brian Wilson
On Tour. In '02 doet hij Engeland aan, waar de pers laaiend reageert op zijn vier optredens in de
Londense Royal Festival Hall. Reden is o.a. dat hij met zijn nieuwe begeleiders het aloude Pet
Sounds integraal live speelt, Presents Pet Sounds Live. Van historisch belang is ook de release Pet
Projects - The Brian Wilson Productions, een compilatie van songs die Brian in de jaren zestig
produceerde met andere artiesten dan 'zijn' Beach Boys. Begin '04 zal hij terugkeren naar Europa,
alwaar o.a. een live vertolking van het legendarische nooit uitgebrachte Smile-project op het
programma staat. Begeleid door zijnfenomenale begeleidingsband The Wondermints, en met
bandleider Darian Sahanaja als muzikaal restauteur, speelt Brian zijn37-jarig oude meesterwerk op
13 maart 2004 integraal in de Pepsi Stage. Het later dat jaar uitgebrachte Presents Smile oogst
gemengde reacties. Razend knap volgens sommigen, te klinisch volgens anderen. Ook zijn er
kritische geluiden over Brian's podiumverschijning. Hij lijkt zelf weinig plezier aan het optreden te
beleven en zit voornamelijk als een zombie achter zijn keyboard. Toch is het schuwe genie in 2005
een graag geziene gast op verschillende grote Europese zomerfestivals, o.a. Rock Werchter en
Roskilde.

Bron: OOR Popencyclopedie