Württembergische Philharmonie Reutlingen & Philharmonia Chor Stuttgart - Ethel Smyth: Mass In D (CD)

Ethel Smyth werd in 1858 geboren als dochter van een Britse generaal-majoor. Als kind van het Victoriaanse tijdperk kreeg zij thuis en op een kostschool een strenge opvoeding waartegen zij steeds weer in opstand kwam. Tegen de wens van haar vader in slaagde zij erin muziek te studeren in Leipzig - wilskracht en doorzettingsvermogen waren haar sterkste eigenschappen.

In Leipzig is zij teleurgesteld over het oude curriculum aan het conservatorium maar gefascineerd door de stad, de concerten, de ontmoetingen met Brahms, Grieg en Clara Schumann. Heinrich von Herzogenberg gaf haar privé-lessen en later ook Tschaikowsky. Zij componeerde kamer- en pianomuziek, een serenade voor orkest was haar eerste succes in Engeland. In 1893 werd ze overtroffen door de première van de Mis, die haar enige religieuze werk bleef. Daarna wijdde zij zich aan de opera. De meest succesvolle opera "The Wreckers", gecomponeerd naar een sinistere Cornish legende werd gedirigeerd door Bruno Walter, Arthur Nickisch en Sir Thomas Beecham.

"Toen ik jong was, verdiept als we allemaal waren in het verhaal van de Oxford Beweging, was ik erg High Church geweest, en later toen het geloof voorbij was, had dit aspect van het Anglicanisme nooit zijn greep op mijn verbeelding verloren ... Om het verhaal van deze fase van intens geloof - geloof in de meest strikte zin van het woord - af te ronden, moet ik zeggen dat ik gedurende dit en het daaropvolgende jaar een mis componeerde ... In dat werk probeerde ik alles te stoppen wat er in mijn hart was, maar niet eerder was het klaar of, vreemd genoeg, viel het orthodoxe geloof van mij weg, om nooit meer terug te keren ... Wie zal het Goddelijke Plan doorgronden? Alleen dit wil ik zeggen, dat ik in geen enkele periode van mijn leven het gevoel heb gehad gezonder, wijzer, dichter bij de waarheid te zijn. Nooit heeft deze fase, in vergelijking met andere die erop zouden volgen, overspannen, onnatuurlijk of hysterisch geleken; het was eenvoudigweg een religieuze ervaring die in mijn geval niet blijvend kon zijn."

In de zomer van 1891 zocht zij in heel Engeland naar een dirigent die het aandurfde om de grote koorcompositie van een vrij onbekende componist te dirigeren. Zij had het gevoel alsof zij tegen een muur stond. De zeer gerespecteerde componisten van die tijd en hoeders van de traditie, Perry, Standford en Sullivan, die zij persoonlijk kende, maakten geen aanstalten om haar te helpen.
Zij vond steun bij een totaal "onmuzikale" bron: de Franse keizerin Eugenie, weduwe van Napoleon III, die in ballingschap in Engeland leefde. Zij steunde Ethel Smyth door de uitgave van de mis bij de Novello Press te financieren en door haar de kans te geven zich voor te stellen aan Koningin Victoria, met inbegrip van de mogelijkheid om een deel van de mis voor te stellen aan haar hof.
Zij zat voor een gigantische vleugel en voerde het "Benedictus" en het "Sanctus" uit als "... op de manier van de componist, wat betekende dat je zowel het koor als de solopartijen moest zingen, en de orkestrale effecten zo goed mogelijk moest bazuinen, een luidruchtige procedure ... aangemoedigd door de sonoriteit van de plaats, deed ik het "Gloria" het meest onstuimige en ... beste nummer van allemaal. Bij een bepaald trommeleffect kwam een voet in het spel, en ik denk dat, althans wat het geluidsvolume betreft, de aanwezigheid van een echt koor en orkest nauwelijks gemist werd."