Winterijs de fontein

Wij (moeder en zoon, 10 jaar) vonden het een prachtig book om samen in te lezen. Twee jongens in Amsterdam direct na de oorlog, met elk hun eigen verdriet en eenzaamheid die de dikste vrienden worden. Geen boek dat bol staat van spanning of fantasie maar een waar in je op de huid van de personages lijkt te zitten. Terwijl er in het verhaal weinig lijkt te gebeuren kostte het ons moeite om het weg te leggen. Mooi voor volwassenen en voor 10+ kinderen die inmiddels wat meer willen van een boek.

Het boek 'Winterijs' door Peter Van Gestel gaat over een jongetje genaamd Thomas die de wereld leert kennen rond de tweede wereldoorlog. Het verlies van zijn moeder beïnvloedt zijn hele persoonlijkheid en manier van denken. Er is een wederkerend element van eenzaamheid en verlies. Een jaartje na het verlies van zijn moeder leert hij een speciale, joodse jongen kennen genaamd Piet Zwaan. Piet is altijd het stille kindje in de klas en wordt vaak vreemd bekeken. Thomas vindt toch een manier om bevriend te worden met Piet. Na een tijd worden ze beste vrienden, maar Thomas leert dat Piet's ouders overleden zijn in de oorlog. De plottwist ontstaat wanneer Thomas een weekje vertrekt naar Duitsland met zijn vader, en Piet vertrekt naar Amerika zonder Thomas er over te vertellen. Zo beleeft Thomas opnieuw het gevoel van eenzaamheid, die hij altijd al voelde voor zijn moeder. Beginnen met de titel 'Winterijs'. Er wordt naar verwezen op p25 r24-25 "Wat is winterijs precies? Dat is een soort poolijs." De titel verwijst naar het moment waarop Thomas en Piet elkaar ontmoetten. In die periode was er nog ijs aanwezig door het winterse weer. Volgens p10 r2-3 "Meer dan anderhalf jaar geleden stierf mijn moeder - om precies te zijn: op tweede kerstdag vijfenveertig, niet lang na de oorlog dus." is ook op te merken dat Thomas' moeder stierf in de winterperiode. Maar ijs smelt, en de winter gaat over naar warmere seizoenen. Dit is ook in het verhaal te merken, aangezien Piet Zwaan, de goede vriend van Thomas, naar Amerika vertrekt in de zomer. De belangrijkste personages zijn ondertussen al uitbundig besproken, en er zijn nog wat andere personages die invloed hebben in dit verhaal. De vader van Thomas bijvoorbeeld. Over hem wordt al in het begin van het boek gesproken en het is meteen duidelijk wat voor persoon hij is. Ondanks dat hij een schrijver is, is hij niet vaak thuis. Hij is een stille man die het niet wil hebben over de moeder van Thomas. Dan is er ook tante Jos. Deze mevrouw is familie van Piet. Ze is geregeld ziek en slaapt veel, maar eens Thomas vaak langskomt wordt ze steeds gezonder. Dan heb je nog Bet. Zij is de nicht van Piet en Thomas wordt verliefd op haar. Ze wordt beschreven als een moederfiguur in het verhaal, omdat ze zorgzaam is en veel empathie toont. In verband met de sfeer zijn een paar dingen duidelijk. Het verhaal begint met een deprimerende sfeer, waar alles draait om de eenzaamheid van Thomas en het verlies van zijn moeder. Hij ervaart zijn herinnering als traumatisch en dat is invloedrijk in het verhaal. Bij en na de ontmoeting met Piet Zwaan verandert de sfeer naar een optimistischere. Dit is omdat Thomas zich meer zal bezighouden met het mysterieuze leven van Piet. Thomas heeft iemand om zijn gevoelens en zijn verlies mee te delen. Na het vertrekken van Piet naar Amerika keert de deprimerende sfeer terug tot het einde. p248 r24-25 "Ik heb vaak heimwee. Ik hou van heimwee. Vooral van heimwee naar mensen en huizen die ik ken." De review van de moeder en zoon van 25 november, 2009 kan ik bevestigen. In het boek staan inderdaad eenzaamheid en verdriet centraal. Je krijgt een directe visie op de personages en deze worden ook sterk uitgewerkt in het verhaal. Althans denk ik niet dat dit boek geschikt zou zijn voor jongere mensen. De review van 20 april 2005 die slechts 1 ster gaf kon ik begrijpen, aangezien het subjectief is. Maar er is wel degelijk een vast onderwerp. De negatieve gevoelens van verlies en alleen zijn staan centraal doorheen het hele verhaal. Dit boek is een aanrader, maar niet iedereen zal het een aangename leeservaring vinden. De stijl van dit boek is langdradig, maar de achterliggende emoties van de personages zijn het belangrijkste. Als je deze mist in het verhaal, dan zal je het niet volhouden tot het einde. De gevoelens zijn nodig om het verhaal te volgen. En zo sluit ik mijn review af.

Winterijs is één van de mooiste boeken die ik ooit heb gelezen. Het beschrijft op een rake en juiste manier de gevoelens van vriendschappen en het soms onuitstaanbare loslaten hiervan. Het verhaal is soms hilarisch door het taalgebruik, dan weer droevig door de gevoelens van de hoofdpersoon. Toch denk ik dat de doelgroep die met spannender boeken opgroeit (Grijze Jager/Broederband bijvoorbeeld) dit maar een saaie bedoening zullen vinden. Daarom is het geschikter voor de wat oudere jeugd en mensen met wat meer levenservaring die veel herkenning in het verhaal zullen vinden. Een geweldig boek.

Geeft inkijk in het leven van een schoolkind in de 2de wereld oorlog. Interessant en meeslepend. Het hele boek is geschreven vanuit de hoofdpersoon, een 11 jarig kind. Hier moet je tegen kunnen. Persoonlijk vind ik het goed gedaan.

Dit boek is de evenknie voor kinderen van het met de pc Hooftprijs bekroonde werk van Margo Minco

Als pluspunt zou ik zeggen: goede kwaliteit.