Licht over Deshima

Informele foto’s uit de begintijd illustreren de geschiedenis van Nederlands-Japanse betrekkingen

Japan en Nederland delen een fascinerende geschiedenis. Van de 17e tot de 19e eeuw hadden deze twee een exclusieve handelsrelatie. Handel tot het gesloten Japan vond plaats via het eiland Deshima: een Nederlandse enclave, waar handel plaatsvond onder toezicht van de Japanners. Halverwege de 19e eeuw werden door de Nederlanders ook de eerste camera’s en fotografietoebehoren geïmporteerd. Op Deshima ontstond in 1856 al een doka. Hierin kregen Japanners les van Nederlanders in de fotografie en werd samen met Japanse studenten met fotografie geëxperimenteerd. Deze allervroegste foto’s geven een unieke kijk in de curieuze minisamenleving op Deshima en de contacten tussen Japanners en Nederlanders die er plaatshadden. Het zijn foto’s die op ongedwongen wijze tot stand zijn gekomen en nog niet werden beïnvloed door de meer commerciële en stereotype beeldvorming. De vroegste fotografen konden door de relatieve onbekendheid van de fotografie in dorpen en zelfs huizen op onbedwongen wijze fotograferen. In de foto’s is ook de sociale turbulentie te zien, die het opengaan van Japan tot gevolg had. Tot slot tonen de foto’s hoe het proces van modernisering op gang kwam, waar Nederlanders eveneens een rol in hadden.