De storm die wij vooruitgang noemen Tijd, tempoversnelling en de transformatie van Nederland in egodocumenten 1750-2000

Geweldig boek, ik schreef er deze review over: Pasgeleden nog was het je meest intieme vriend(in). Alleen al daarom fascineert De storm die wij vooruitgang noemen, waarin de evolutie van het dagboek wordt beschreven. Des te fascinerender hoe dit vanaf de Bataafse Revolutie wordt verbonden aan de modernisering en bovendien aan tijd in meerdere dimensies. Arianne Baggerman schrijft spitsvondig, en tegelijk verhelderend, zodat je naadloos in haar analyse mee gaat. Een doorsneelezer zoals ik zou anders snel kunnen verdwalen, want tijdbesef en tijdversnelling zijn nogal subjectieve begrippen die vaak verschillend worden opgevat. Acceleratie valt me in als sleutelwoord dat ook naar ruimte en beweging kan verwijzen. Als wisselwerking van factoren werd vooruitgang in Nederlandse dagboeken vooral geassocieerd met een versnelling van de tijd. Wat Arianne Baggerman inzichtelijk maakt is hoe tijd voor mensen hiermee een gegeven werd. Hoe dat beleefd werd brengt ze dichterbij door honderden scribenten aan het woord te laten uit alle rangen en standen. Anders dan voor hen is tijdbesef voor ons normaal. Of is dat bezig te veranderen, vroeg ik me onder het lezen af. Verschuift ons eigentijdse perspectief? Dit boek leest in die zin verrassend actueel. Zoals AI nu waren er voorheen de industriële revolutie, negentiende-eeuwse hightech, veranderende werkflow in een breder spectrum van omstandigheden die leidden tot modernisering en versnelling. Een formidabele prestatie is hoe minutieus De storm die wij vooruitgang noemen inzoomt op alle facetten van een staat in wording, onderweg naar de geavanceerde samenleving van vandaag. Dat tijd zich niet laat reduceren tot een lineair proces, brengt het boek in zijn historische context niet rechtstreeks onder woorden, maar vibreert in de vorm waar Arianne Baggerman voor koos. Haar tekst leest als een voortstuwend gelaagd essay. Hierin schakelt ze soms chronologisch heen en weer. Wat niettemin continuïteit schept. Haar vloeiende verbindingen en zinsconstructies versterken dat effect. Maar zelfs een essay dat tijd invoelbaar maakt moet een keer eindigen, veelzeggend aan de vooravond van weer een revolutie. In de digitale wereld bestaat papier evenmin nog als het strikt persoonlijke en delen we op social media alles en niets; waarom zoiets weemoedig stemt verklaart dit magnifieke boek, waarin ook nostalgie als tijdsaspect aan bod komt.

Ik kwam het boek tegen op de shortlist van de Libris geschiedenis prijs. Interessant om aan de hand van egodocumenten te lezen hoe mensen vroeger op ingrijpende veranderingen in de samenleving reageerden. Heb het boek nu besteld om cadeau te geven. Past goed bij de tijd van het jaar, ziet er prachtig uit en het leest heerlijk weg.

Dit boek is een ervaring. Je leest over de ervaringen met tijd (oa.) van mensen door de gehele geschiedenis heen, maar daardoor zet het je ook aan tot nadenken over je eigen tijd en je eigen leven. Eye-opener!

Recensie: Boek dat op mij veel indruk maakte. Het gevoel van tijdsdruk, gejaagdheid en van veranderingen die zo snel gaan dat ze niet meer zijn bij te benen blijkt een eeuwenoud probleem. Het gaat ook over het ontstaan van nostalgische gevoelens en jeugdsentiment, eerste herinneringen en de geuren, kleuren, smaken en geluiden van het verleden gebaseerd op talloze Nederlandse dagboeken en jeugdherinneringen.Soms tragisch, zoals dat over de verlamde man die na tientallen jaren aan huis gebonden te zijn geweest een bootreis mag maken door de Zaanstreek en omvalt van verbazing over alle veranderingen. Soms bizar, bijvoorbeeld over een jongetje die een moordaanslag plande op Napoleon maar niet aan een pistool kon komen. Maar het is ook een absolute aanrader voor liefhebbers van de geschiedenis van het dagelijks leven en van mooie, bijzondere en treurige verhalen . Rijk geïllustreerd is het een uniek boek voor jong en oud! 5*